Wpisy oznaczone tagiem "design z czasów PRL"

Jadąc na początku września pociągiem do Warszawy, nagle usłyszałam telefon. Okazało się, że dostałam bardzo kategoryczną informację przy jednym z moich ogłoszeń: "To nie jest Stella". Łatwo się domyśleć, że dotyczyło to talerzyków deserowych, które tak miałam opisane, a do tego projekt przypisałam Janowi Sylwestrowi - Drostowi. Trochę się zdziwiłam, ponieważ mimo, że byłam pewna na 100% to jednak nagle zasiały się we mnie jakieś dziwne wątpliwości. Zapytałam więc: "To jest Stella. Ale dlaczego Pani tak uważa?". Po chwili dostałam odpowiedź: "Bo ja mam Stellę i ona inaczej wygląda". Informacja tak nie znosiła sprzeciwu. No cóż, i jak to jest naprawdę z tym wzorem? Kto i kiedy go stworzył? Pani następnie przesłała mi zdjęcie swojej Stelli i był to wzór taki jak poniżej czerwonej Stelli. Znałam go, także miałam go w sprzedaży, również w formie piętrowej patery na ciastka, która była niezwykle popularnym przedmiotem. W domu mówimy o tym wzorze "gorsza Stella", ale nigdy jakoś specjalnie się nad tematem tych różnic nie zastanawiałam. 

Ultima Thule to klasyk. Każdy kto interesuje się designem, nie tylko skandynawskim, ale po prostu powojennym wie, że Tapio Wirkkala to wyjątkowa postać. Wielokrotnie fason ten przemykał mi na zdjęciach, ale muszę przyznać, że dopiero w chwili, gdy mogłam wziąć te przedmioty do ręki, zrozumiałam zachwyt nad tym projektem. Dlaczego? O tym, kilka słów poniżej.

Tapio Wirkkala (1915 - 1985), który zdobył artystyczne wykształcenie w Helsinkach specjalizował się w wielu dziedzinach od rzeźby, poprzez szkło, meble, ponieważ potrafił łączyć doskonałe rzemiosło z produkcją przemysłową, unikalną formę artystyczną z anonimową produkcję masową, tradycję z innowacją. Lista nagród dla przedmiotów zaprojektowanych przez Wirkkalę jest imponująca, nie wspominając o tym, że jego prace wypełniają najbardziej prestiżowe zbiory na świecie.

Czasem mówi się Igloo, czasem Cort. Sprzedawcy i znawcy designu używają przeróżnych nazw obiegowych, gdyż w katalogach często spotykamy jedynie liczby, i nie jest to też nic niezwykłego jeżeli chodzi o polski design czasów PRL. Co ciekawe w polskich katalogach szkła prasowanego jak HSG Ząbkowice, HSG Hortensja nie spotykamy autorów projektów. Taki był trend. Praca zespołowa, eksperymenty i wydaje się, że dopiero nasze czasy mocniej podkreślają indywidualny wkład w projektowanie. Stąd też często atrybucje bywają przeróżne, kopiowane, powielane czy też dorzucane na zasadzie zwiększenia wartości jeśli coś jest sprzedawane.

Czy często zdarza się Wam szybko rozpoznać przedmiot na podstawie szeroko dostępnych informacji w internecie? Błyskawiczne porównanie zdjęć, opisu i pochodzenie ze znalezionego ogłoszenia na jednym z serwisów? Podchodzę do tych szybkich atrybucji z dużym dystansem. Często sama nie mam pewności co do pochodzenia przedmiotu, ale wtedy zaznaczam to w opisie. Poszukiwania właściwego autora zajmują niekiedy dużo czasu, czasem kończą się porażką. Dlatego postanowiłam podzielić się z Wami krótkimi opisami przedmiotów designerskich, które wpadły w moje ręce, a ich atrybucje mają potwierdzenie. Będziecie mogli odnaleźć też tutaj design, który warto znać. Stąd seria #rozpoznanie, do której śledzenia serdecznie zachęcam.

Zdjęcie IL

Ty i Ja wydawane przez jedynie kilkanaście lat w Polsce Ludowej, stało się absolutnie kultowym wydawnictwem. Zdecydowała o tym przede wszystkim bardzo konsekwentna warstwa wizualna i spójna artystycznie koncepcja pisma. Nie powinno to dziwić, szczególnie gdy zwrócimy uwagę na świetnych grafików, którzy współpracowali przy powstawaniu pisma, a odegrali też swoją niezwykłą rolę w tzw. Polskiej Szkole Plakatu. Ale po kolei...

Mimo coraz większej dostępności źródeł i materiałów w internecie wciąż zdarzają się problemy z atrybucją przedmiotów. Czasem to kwestia nieuwagi, przepisania czyjegoś błędu, czasem pamięć płata nam figle, a czasem dodając znane nazwisko do innego projektu, ktoś liczy na szybszą sprzedaż. Dlatego jest takie zatrzęsienie ogłoszeń z Murano, Horbowym, Drostami, etc., które nie powinny być przypisane do tych projektantów, czy manufaktur. Powszechne jest także mylenie szklanych pater, które są przedmiotem tego tekstu, czyli Solaris Tapio Wirkkali, Amonitu Eryki Trzewik - Drost i patery z francuskiego Arcoroc. 

Wpadła w moje ręce szklana deska do serów, którą od razu zaklasyfikowałam w głowie jako projekt Jana Sylwestra Drosta i tak jest też ona często wystawiana. Szukałam jednak datowania w jednym z katalogów i zastanowiła mnie jedna rzecz. Dość popularna jest w literaturze przedmiotu anegdota samego Drosta ...