Co znaczy Ultima Thule?
Ultima Thule, będąca symbolem mitycznej krainy na północy, krańcu świata, pojawiła się kilkukrotnie w twórczości fińskiego wizjonera. Już w roku 1967 stworzył ogromną, drewnianą płaskorzeźbę pod tym tytułem, przeznaczoną na Expo w Montrealu (4 x 9m) i w tym czasie pracował też nad stworzeniem szklanej linii dla fińskiej fabryki Ittala, kierowanej wówczas przez Alvara Aalto.

Kilka słów o Ultima Thule i procesie tworzenia Tapio Wirkkali.
Za moment stworzenia projektu podaje się zazwyczaj rok 1968. Ciekawe jest, jak sam Tapio Wirkkala opowiadał w ogóle o procesie tworzenia: "Tworzenie rzeczy własnymi rękami wiele dla mnie znaczy. Mogę nawet powiedzieć, że rzeźbienie lub formowanie naturalnych materiałów ma dla mnie działanie terapeutyczne. Inspirują mnie i zachęcają do nowych eksperymentów... Przenoszą mnie do innego świata – świata, w którym nawet gdy zawodzi wzrok, oczy opuszków palców mogą wyczuwać ruch i ciągłą transformację geometrycznych kształtów”.
Szklanki do whisky z serii Ultima Thule, Tapio Wirkkala dla Ittala. Widok ścianek bocznych i podstawy.
W literaturze przedmiotu mocno podkreśla się fakt, że stworzenie / poszukiwanie idealnej formy trwało setki godzin. Aby dopracować efekt końcowy Wirkkala pracował zarówno w studiu w Helsinkach jak i w warsztacie w odległej, wiejskiej okolicy Inari w północnej Laponii, do której nie było dostępu drogą lądową. Kolejne prototypy i formy były przesyłane na łodziach, aby grafitowa forma dostała swój końcowy kształt i umożliwiła tak spektakularny efekt końcowy.
Sam Tapio Wirkkala podkreślał, że Laponia i jego studio zapewniło mu tak bardzo potrzebną przerwę od intensywnych podróży, wzmacniając proces twórczy i koncentrację. Jednocześnie zawsze zaznacza się fakt, że efekt końcowy był poprzedzony bardzo wytężoną pracą we współpracy ze szklarzami i rzemieślnikami z fabryki. Sam projektant doskonale rozumiał tworzywo w którym pracował oraz technologię.
Zestaw misek z serii Ultima Thule. Na zdjęciu widać ściany boczne i podstawę.
Trzymając w ręku misy Ultima Thule łatwo dostrzec ich kunszt. Sama stylistyka to doskonały przykład popularnego w latach 60. i 70. tzw.: "szkła arktycznego", ale Wirkkala doprowadził go w tym projekcie do mistrzostwa. Doskonale i finezyjnie połączył wspomnienie lodowego krajobrazu Laponii z nowatorstwem technicznym. Faktura przypomina pionowe, ciosane ściany lodowca z kroplami wody zamkniętymi w soplach. Ten efekt w szklankach, misach czy karafce jest na żywo niesamowity.
Szklanki do whisky Ultima Thule - widok bocznych ścianek, przypominających lodowce
Popularność linii Ultima Thule..
Ultima Thule stała sie flagowym projektem fabryki Ittala, przynosząc jej rozgłos i stając się symbolem doskonałego wzornictwa skandynawskiego, co więcej - dostępnego dla społeczeństwa. Linia objęła liczne przedmioty użytkowe poczynając od świeczników, poprzez talerze, misy, różnorodne szklanki i karafki, etc.
Świecznik na tealighty marki Ultima Thule dla Iittala. Widok zewnętrznych ścianek.
Podkreśla się, że Utima Thule to jeden z najtańszych projektów Tapio Wirkkali, powszechnie dostępny, co jeszcze bardziej podkreślił fakt wykorzystania faktury arktycznego szkła do projektu butelki wódki Finlandia w latach 1970–2001, wzmacniając w ten sposób demokratycznego ducha i atrakcyjność skandynawskiego wzornictwa. Co ciekawe - Ultima Thule zostały także zamówione przez linie lotnicze Finnair już w 1969r., na trasach do Nowego Yorku i stanowiły stały element wyposażenia w klasie biznes jako flagowy projekt fińskiego designu.
Misa Ultima Thule w rozmiarze, który już nie jest produkowany.
W serii Ultima Thule oprócz faktury trzeba podkreślić bardzo wysoką jakość tych przedmiotów, które zazwyczaj mimo upływu kilkudziesięciu lat są zachowane w doskonałej formie. Widać w nich poezję szkła Tapio Wirkkali, organiczną a jednocześnie ponadczasową.
-->> Zobacz jakie przedmioty z linii Ultima Thule mamy w ofercie naszej galerii online <<--
Bibliografia, m.in.
https://www.iittala.com/en-gb/universe/inspiration/tracing-the-spirit-of-ultima-thule